~y

couchsurfing

2011-10-09T13:47:00.001+02:00

framing the other

2011-08-31T11:26:00.001+02:00

Heel benieuwd naar deze docu: Framing the Other. Ik ga 'm binnenkort zien op een netwerkborrel van IDUT. Goed dat ze daar bezig zijn met dit onderwerp!

efficiency

2011-07-26T00:09:00.000+02:00

b&b netwerk

2011-07-25T00:00:00.002+02:00

Mooi! Wel weer van westerlingen voor westerlingen. Maar wie weet groeit het uit tot..

'Don't stay at a hotel. Airbnb is a global network of accommodations offered by locals. It's more fun and very cheap, especially in big cities like New York, ...'

socialer reizen

2011-07-24T23:37:00.001+02:00

'Het sociale web heeft ook ons reisgedrag drastisch veranderd. De backpacker van tegenwoordig is gewapend met een smartphone, iPad en nog veel meer gadgets. Ze bezoeken voornamelijk cafés met wifi en via Facebook wordt het thuisfront op de hoogte gehouden. Tripl, een Zweedse startup die bedrijven in de reisbranche de mogelijkheid geeft om hun producten 'socialer' te verkopen, heeft deze infographic gemaakt.'

Bovenstaande tekst: dutchcowboys

red bull met bier

2011-07-13T10:37:00.003+02:00

NRC Next 13 juli 2011

toerismefilosofie

2011-04-26T22:33:00.004+02:00

'Volgens Nietzsche is de westerse cultuur gebaseerd op een hardnekkige veronderstelling: het ware leven is elders. Of het nu Plato's hogere ideeënwereld betreft of het Koninkrijk Gods, we zouden naar een andere plaats moeten gaan om het ware leven te vinden. Ons denken wordt gedreven door het verlangen elders te zijn.

Nu de grote vertelling van Plato niet meer vanzelfsprekend is, blijft deze fundamentele lust naar het elders niettemin de drijfveer van het moderne westerse leven. In onze moderne maatschappij heeft dit verlangen zijn vorm gekregen in het toerisme. Obsessief op zoek naar rust is de moderne mens rusteloos en onverzadigbaar op zoek naar nieuwe ervaringen. Hij moet overal zijn geweest. De wereld is zijn supermarkt. Het beloofde land van melk en honing heeft plaats gemaakt voor het Tourist Resort met Pina Colada en Icecreams. Het ware leven in een land waar de zon altijd schijnt, lonkt hem vanuit de vakantiebrochures en websites die hem verleiden naar oorden met mythische culturen in musea en themaparken. Pas daar zal hij 'echt genieten'.

Het toerisme biedt hem een betaalbare troost voor zijn grauwe kantoorbestaan. Toerisme heeft de plaats ingenomen van de rusteloze en onverzadigbare zoektocht naar de hemel. Het is de lust naar het ware leven elders.'

Luister naar een interview met Ruud Welten over de filosofie van het toerisme

reistrends 2011

2011-03-31T10:15:00.001+02:00

Vond tien reistrends voor 2011. Resultaat van onderzoek van Cox & Kings. Interessant.

tourism 2.0

2011-03-25T22:04:00.002+01:00

Stukje over tourism 2.0..

'Tourism remains stuck in a 1.0 mindset. Most travellers, most of the time, get a mediated experience of their destination – variations on the well-worn theme of the 1970s-style package holiday, where you pay someone on your local high street (or your computer screen) to sort the whole thing out for you. This ‘expert’ tour operator then shepherds you – and a bunch of other people – from the airport to the destination and back again. The tour operator acts as webmaster, while their customers browse pre-selected attractions with impotent docility. Destinations become mere shop-windows.

What the Abraham Path Initiative is trying to do is not construct a path, or develop tourism, or act as guide or tour operator. They want to be a platform, upon which individuals can create their own experience of these destinations. They are network facilitators, trying to establish a system within which travel can return to being a means by which people can meet other people, unmediated by ‘experts’.'

Lees hier het hele verhaal (een blog van een journalist)

europe

2010-11-18T13:34:00.004+01:00

'Surprising Europe is not only a website, but also a TV-series of 7 parts, targeting Africans in particular.

Some call it a secret, some call it a paradise, but we call it a surprise. Europe has many faces. Some of them are well known and others are not. With our project "Surprising Europe" we want to paint a clear picture of the reality of life in Europe in order to inform and prepare Africans who are thinking of migrating to Europe.'

Ssuuna Golooba en Martin Hansen, de mensen achter dit initiatief, ontwikkelen momenteel een nieuw project: 'The Untold Stories of Europe'

single

2010-11-18T13:27:00.003+01:00

'The danger of a single story' is het verhaal van Chimamanda Adichie over eenzijdige beeldvorming

rimboe?

2010-11-08T14:12:00.004+01:00

'In het SBS6 televisieprogramma Groeten uit de Rimboe logeert een Nederlandse familie bij de Himba’s in het noorden van Namibië. Cultureel antropoloog Marijn Kraak zocht de Himba’s die aan het programma hebben meegedaan op en sprak met hen over hun ervaringen. De Himba’s blijken lang niet zo naïef, geïsoleerd en primitief te zijn als het programma suggereert. Groeten uit de Rimboe geeft een onvolledig en gemanipuleerd beeld van het leven van de Himba’s.

(...)

Tegenstellingen in beeld
De cultuurschok wordt in het programma zo groot mogelijk gemaakt. Tegenstellingen worden daarbij uitvergroot, wat leidt tot sensatie en vermaak. Zo zie je bijvoorbeeld hoe de Nederlanders helpen bij het slachten van een koe, water halen en een hut bouwen met koeienstront en hoe de Himba’s leren fietsen en schaatsen, een BH passen en parfum proberen.

De programmamakers hebben ervoor gekozen om geen tolk in te zetten. Dit creëert misverstanden, wat de situaties grappig zou maken. Een werkelijke dialoog tussen de familie en de Himba’s wordt zo echter belemmerd. Het programma laat vooral een opsomming van activiteiten zien, voortdurend gefilmd vanuit het perspectief van de westerse families. Zo krijgt de kijker nauwelijks de kans om de wereld te bekijken vanuit het perspectief van de andere cultuur. Ook op de historische en culturele achtergrond van het leven van de Himba’s wordt weinig ingegaan'

Het boek 'Groeten uit de Rimboe?' verslaat haar onderzoek. Veel diepgravende bronnen, en daarnaast concreet onderzoeksmateriaal. Echt heel goed! Haar stem ontbreekt mijns inziens in de interessante, maar best wel oppervlakkige Volkskrant artikelen (zie blog van gisteren).

Frafmenten uit: 'Wie is hier nou gek?' / kennislink

haarsliert

2010-11-07T18:57:00.006+01:00

Gisteren in de Volkskrant, het eerste deel uit de serie 'Toerisme, zegen of vloek?' Met een aanvullend dossier op het web. Geweldig, zoveel aandacht voor dit onderwerp! Deze week gaat over de Himba in Namibië

Kleurige brochures, koloniale beelden: Namibië

'Gids Konsa heeft zijn groep gewaarschuwd: 'Geef ze geen geld, ze kopen er geen medicijnen van zoals ze zeggen, alleen bier.' Hij loopt door het dorp als een conservator over een tentoonstelling. 'Schud hier en daar maar wat handen en zeg moro, goeiedag.' Hij tilt een paar haarslierten op en doceert hoe traditionele kapsels worden gemaakt.

(...)

Gevraagd naar wat toeristen eigenlijk zijn, antwoordt hij [Himba-chief Kapika, ~y]: 'Dat zijn blanken die foto's maken. Ik denk dat ze geld verdienen met die foto's, anders zouden ze wel thuisblijven.''

oudnieuw

2010-11-07T13:13:00.009+01:00

De volgende berichten (tot en met 'lokale reporters', geplaatst op 30 oktober) komen van mijn oude weblog, dat ik bijhield van 1 januari 2008 tot december 2009.

mythe

2010-11-07T12:43:00.005+01:00

De mythe van de onontdekte wereld

'Discover the undiscovered' is het thema van de vakantiebeurs dit jaar (2008). Ik trek mijn kaki afritsbroek aan en ga op ontdekkingstocht naar de Jaarbeurs Utrecht. Heerlijk, die verwijzing naar een onontdekte wereld! Want het is zo fijn om te weten, dat wanneer ik thuis achter de computer zit met mijn kant-en-klaar maaltijd op schoot in mijn kant-en-klare wereld, er ook nog een wereld bestaat die ruig en ongerept en onontdekt is. Ja, daar wil ik mijn zuurverdiende vakantie wel doorbrengen! Boeken maar..

Ja.. sorry hoor. Hoe langer ik me met toerisme bezig houd, hoe cynischer ik word.

Want als je erover na gaat denken, klopt het echt niet. Ik zal het uitleggen. Wat me zo opviel op de vakantiebeurs is dat de tour operators in de booming 'verre bestemmingen sectie' alle mogelijke romantische, neo-koloniale beelden uit de kast trekken om mensen te verleiden een vakantie te boeken met dito verwachtingen. Globalisering, modernisering, eigentijdse ontwikkelingen bestaan niet op de beurs. Wat verkocht wordt, is de wereld van een paar eeuwen geleden waar je als een ware ontdekkingsreiziger, met air conditioned four wheel drive welteverstaan, doorheen kunt trekken. Er was niet een enkel klein bedrijfje dat een bestemming liet zien zoals het er nu uitziet. Dus niet authentiek of romantisch of ongerept maar in zijn eigentijdse glorie, anno 2008.

Gekleurde beelden
Er waren wel een hoop 'vrijwilligerswerk op vakantie' organisaties. Op zich een heel mooie ontwikkeling. Alleen jammer dat zij reizen organiseren binnen hetzelfde Eurocentrische denkkader als de gewone tour operators. Want het 'Discover the undiscovered', -- ondertoon: 'Mensen uit het geciviliseerde Westen ontdekken ongerepte, onbeschaafde werelden' -- wordt bij deze vrijwilligersorganisaties enkel licht bijgeschaafd tot een: 'Help the undiscovered' ofwel 'Geciviliseerde mensen helpen ongerepte, onbeschaafde werelden'. Meer van hetzelfde dus.

Begrijpt u mij niet verkeerd, er werden prachtige projecten gepresenteerd waar reizigers persoonlijk aan bij kunnen dragen. Dat is een geweldige ontwikkeling met een enorm potentieel. Maar terwijl wij en masse de wereld over beginnen te reizen, blijft ons begrip van de niet-Westerse wereld vooralsnog hangen in oude beelden. Gekleurd, als gevolg van een geschiedenis van Westerse wereldoverheersing, romantiek en exotisme. Gelukkig zijn er met mij steeds meer reizigers die zich hiervan bewust zijn en die zich met een minimum aan vooroordelen willen bewegen door die landen. Zij zoeken echt contact. Zij willen niet voor de gek gehouden worden, en knappen bijvoorbeeld niet af op moderne invloeden in verre landen omdat die niet in het 'authentieke plaatje' passen. Het zou mooi zijn, als tour operators hierop in zouden spelen met innovatieve commerciele reisconcepten. Holidaylab zet zich hiervoor in.

Hottentottenshow
Als uitsmijter vertel ik graag over de Thaise jongen die was ingehuurd, en misschien zelfs was overgevlogen, om in folkloristisch tenue op een podium omringd door allerhande Thaise handmade souvenirs een paar dagen lang stukken hout te bewerken met hamer en beitel. Een folkloristische show. Een variant op de mensonterende hottentottenshows van vorige eeuwen. Tik.... tik... tik... ging het heel traag. Hij had er duidelijk geen zin in. Hoofd naar beneden. Een jaar of 23 schat ik. Ik stond naast hem. En had zin om hem een drankje aan te bieden. Om hem uit deze toestand te verlossen. Vakantieshoppend publiek overal om hem heen. Wat een vertoning! Het bevestigde nog eens wat ik al wist: of het nu hier is of op de plek van bestemming, de toerisme-industrie creeert simpelweg de wereld die wij willen zien. Als deze jongen zijn geld heeft verdiend, trekt hij zijn spijkerbroek weer aan en gaat hij naar de kroeg. En wij, wij denken dat we weer een stukje van de ongerepte wereld hebben ontdekt.

dubbel

2010-11-07T12:41:00.002+01:00

De dubbele moraal van de cameraman

Vandaag zag ik op de lokale televisie een wat knullig inelkaar gezette reisdocumentaire over Kyrgyzstan, gemaakt door een Nederlandse fietser met volle bepakking en een camera

'Laat me met rust met je rottige camera!'
Deze fietser richtte ongevraagd zijn camera op marktkoopvrouwen, op mensen lunchend naast de weg, kinderen, oude heren, katoenpluksters.. Hij legde vast wat hij maar wilde: verbaasde blikken, norse fronsen, verlegen lachjes, grappende gezichten, en ook ogen waarin je kunt lezen 'laat me met rust toerist, met je rottige camera!'

Het is niet waarschijnlijk dat deze mensen om toestemming gevraagd zijn voor gebruik van het beeldmateriaal voor de Nederlandse televisie. Nee, ik heb het gevoel dat de maker ervan uitgaat dat men het als een eer beschouwt dat hij langs komt fietsen met zijn camera. Hij spreekt hen joviaal grappend in het Russisch aan, want dat kan hij een beetje, en doet een beetje neerbuigend naar ze. Minzaam, alsof hij het beter weet. Zijn vaste vraag: 'Hoeveel verdien je hiermee?'. Ja, hij heeft die typische betuttelende Westerse arrogantie. Wanneer een vrouw naast de autoweg eten klaarmaakt voor vrachtwagenchauffeurs, heel normaal daar, is zijn commentaar bijvoorbeeld: 'Kijk, deze vrouw probeert op deze manier de financiele eindjes aan elkaar te knopen'. Ondertoon: 'Aaacchhh wat zijn ze hier toch zielig'. De vrouw antwoordt met een ongemakkelijke blik.

Respect
Dan, rondstappend met de camera voor zijn ogen, kennelijk zijn manier van bewegen door dit land, verschijnen ineens twee Amerikaanse toeristes. En wat doet hij? Hij loopfilmt op hen af en vraagt schuchter toestemming om te mogen filmen! Dan maakt hij nog een grap om zich te verontschuldigen voor zijn brutale camerawerk: 'Yes, now you are on Candid Camera'. Gevolgd door een verlegen lacherige toevoeging, 'No, this is not candid'. Pas als ze zeggen 'It's OK', ondervraagt hij hen. En ik wil wedden, dat hij hen ook heeft gevraagd of ze in de documentaire willen. Waarschijnlijk hebben ze emailadressen uitgewisseld en stuurt hij hen een bestandje met de film.

Het verschil in behandeling is tekenend, volgens mij, voor een verschil in getoond respect. Niet-Westers mensen begrijpen het allemaal toch niet, zo lijkt de gedachte achter dit handelen. Die mag je bespieden met je camera, en hun beelden mag je uitzenden in Nederland voorzien van commentaar doorspekt met hollandse vooroordelen. Een mede-Westerling daarentegen is een gelijke. Die begrijpt je. Daar ga je mee om zoals je zelf behandeld wilt worden: met respect. Zo kwam het dat de filmmaker zich verlegen begon te verontschuldigen toen hij westerse dames in het vizier kreeg. Hij realiseerde zich ineens: 'Misschien vinden ze dit niet fijn?'

Begin
Het verbaast mij, hoe normaal dit soort respectloze gedrag is onder toeristen in niet-Westerse landen. Ik kom het overal tegen. Duurzaam cultuurtoerisme begint volgens mij ten eerste bij een respectvolle omgang met je gastdames en heren, en ten tweede bij een onbevooroordeelde blik die mensen in hun waarde laat. Dus ik maak nooit ongevraagd foto's van iemand op vakantie. En ik probeer me niet op te dringen als alwetende buitenlander. Het leuke is: mensen merken het. Ik heb complimenten gekregen als: 'You are very open, not like other tourists'. Dit schrijf ik hier niet om mezelf op de borst te kloppen, maar om aan te geven dat je houding werkelijk verschil maakt bij de mensen die je ontmoet. En dat maakt je vakantie leuker voor iedereen.'

achterhaald

2010-11-07T12:40:00.002+01:00

Een hilarisch en goed initiatief: Stop de Derde Wereld. Want de derde wereld is een achterhaald concept. De Hivos nieuwsmail zei er vandaag het volgende over

'Satire. 2 Ambassadors nemen Derde Wereld op de hak
Vorige week nog zaten de heren van 2 Ambassadors bij De Wereld Draait Door. Televisiemakers Peter Sterk en Fedor van Rossem vertelden over hun avontuur in Afrika waar ze een spotje over ontwikkelingssamenwerking probeerden te maken. Dat viel niet mee. Kinderen die zielig in de camera moesten kijken maar in plaats daarvan in lachen uitbarstten. 2 Ambassadors nemen met hun verzameling van provocerende filmpjes de wereld van ontwikkelingssamenwerking op humoristische wijze op de hak. Hivos ondersteunt dit experimentele project met als doel meer jongeren te bereiken en hen te laten discussiëren over thema’s rond ontwikkelingssamenwerking.'

shakaland

2010-11-07T12:34:00.007+01:00

Stereotype beelden over 'Zuid' worden stukgeslagen deze dagen. Het lijkt in de lucht te hangen. Gisteren De Derde Wereld (zie vorige bericht). Vandaag zag ik het tweede deel van de documentaire van Adriaan van Dis over Zuid Afrika die afgelopen zondag werd uitgezonden. Van Dis slaat de spijker op zijn kop!

Van Dis bezoekt onder meer de inheemse Zulu's, jawel 'de wilden', in toeristendorp Shaka Land. De manier waarop hij het 'historisch pretpark' in beeld brengt is even lachwekkend als zorgwekkend. Geniaal. Mocht je het nog niet gezien hebben.. doen!

'Van Dis in Afrika', deel 2

rol

2010-11-07T12:25:00.004+01:00

Vakantievieren in ontwikkelingslanden en met name de poppenkast waar je als reiziger soms in terecht komt, wordt door mensen die ik spreek vaak als ongemakkelijk ervaren. Maar er zijn ook mensen die er handig mee om gaan. Afgelopen vrijdag hoorde ik op een feestje weer zo'n goed reisverhaal.

Een vriendin vertelde dat ze op vakantie was in Kenia samen met haar vriend - hij een professioneel acrobaat, zij een amateur. Tijdens een safari belandden ze in een Maasai-dorp, en ja, natuurlijk moest er gedanst worden door de dorpelingen. De standaard toeristendans in klederdracht.. Mijn vriendin stond er bij, keek ernaar, en voelde zich helemaal niet op haar gemak bij deze folklore-show die opgevoerd werd in ruil voor wat geld.

Totdat haar vriend zei: 'Hé, zullen wij ook een kunstje doen?' 'Nou nee..', zei ze, 'dan lijkt het net alsof wij hun danskunst willen overtroeven.' Maar, ze werd overtuigd en alez-hop, daar gingen ze... zij de lucht in op zijn schouders, en meer van dat soort grappen.

Wat bleek nu... de Maasai vonden het geweldig! In no time stonden alle mannen op de schouders van de Nederlandse acrobaat! Allemaal lachen en proberen natuurlijk.. Phew! Wat een opluchting: 'Ineens werden geld en cultuurverschil vergeten - het werd gezellig!' Iedereen klom uit zijn toerisme rol en er ontstond echt contact. Creatief contact.

leuk :-)

zere plek

2010-11-07T11:52:00.005+01:00

multicentered

2010-11-07T00:24:00.003+01:00

platteland

2010-11-05T21:45:00.007+01:00

Op zoek naar ongerepte bestemmingen, trekken Westerse wereldreizigers steeds verder het niet-toeristische platteland in van landen als India en Swaziland. Plattelandstoerisme is enorm populair, zo las ik in een artikel naar aanleiding van de toerisme beurs in Berlijn die onlangs plaatsvond. 'Wij zijn er erg positief over', beweert een hoge Indiase ambtenaar, 'India wil het platteland graag toegankelijker maken voor buitenlandse toeristen'. 'Westerse landen tonen veel belangstelling', zegt een toerisme ontwikkelaar uit Swaziland, 'De introductie kost echter nogal wat moeite omdat plaatselijke bevolking moet wennen aan het idee dat je van toerisme kunt leven.' UNDP en EU steunen de programma's. Ik vind het een moeilijk verteerbaar bericht en zet m'n gedachten op een rij

Gegeven de vele zorgwekkende negatieve effecten van bestaand plattelandstoerisme in ontwikkelingslanden die tegenstrijdig zijn met de doelen van ontwikkelingssamenwerking, begrijp ik niet hoe de opkomst van deze zogenaamd nieuwe toerisme vorm als positief kan worden gezien, en zelfs gesteund wordt door UNDP en EU. Ik weet er natuurlijk het fijne niet van, maar ik vermoed dat dit toerismeprodukt puur en alleen wordt ontwikkeld door regeringen van ontwikkelingslanden als antwoord op een toenemende vraag van de Europese en Amerikaanse toerisme industrie. Deze regeringen denken 'Aaah wat prachtig, Westerlingen willen reizen naar ons platteland. Goed! Welkom buitenlandse investeerders! Welkom rijke toeristen! Bouw jullie hotels, breng ons jullie geld!' -- en 'ons' is waarschijnlijk niet de arme bevolking maar de elite.

De plaatselijke bevolking wordt niets gevraagd. Ja, misschien zeggen ze 'Graag!' als de toerisme ontwikkelaars komen. Maar ik denk niet dat ze beseffen welke veranderingen het door de overheid aangezwengelde toerisme teweeg kan gaan brengen. Bijvoorbeeld, dat hun land vanaf nu bezocht en verkocht zal worden als toerismeprodukt en hun leven een bezienswaardigheid wordt waar je geld voor kunt vragen. Of dat zij deel uit gaan maken van een booming business met een hoop kapers op de kust die rijk willen worden van ons verlangen naar boerenrust. Dat ze weinig tot geen invloed zullen hebben op de vormgeving van toerisme in hun dorpen, en het overgrote deel van de toerisme inkomsten bij anderen terecht zal komen -- en dan moet je denken aan percentages als 96%. Of dat traditionele sociaal-culturele verbanden ontwricht zullen worden achter het eigentijdse decor van het authentieke vakantieparadijs. Om maar een paar voorbeelden te noemen van wetenschappelijk vastgelegde effecten van toerisme op andere vakantiebestemmingen die eens 'ongerept' waren.

Maar volgens die Indiase meneer was het dus een positieve ontwikkeling. Het gouden woord duurzaamheid valt nog net niet in het artikel, maar de optimistische toon riekt er wel naar. Plattelands toerisme klinkt immers intiem en kleinschalig, dus duurzaam. En de ontwikkelaars van plattelandstoerisme lijken graag mee te liften op die associatie. Luister maar naar de marketing manager van de Toerisme Autoriteit in Swaziland: 'Swaziland telt veel kleine dorpen en we willen de bewoners graag mee laten profiteren van dit type toerisme. Het geeft hen de kans optimaal gebruik te maken van wat ze in huis hebben.' Ah, dus jullie gaan eigenlijk 'arme mensen' helpen. Een soort ontwikkelingswerk dus? Een duurzame strategie? Nee.. dat maak je mij niet wijs. Dit is pure marketingtaal. Of misschien pure onwetendheid. Ik weet het niet. Maar wat ik wel weet, is dat wanneer toerisme begint onder druk van externe belanghebbenden en slechts draait om bezichtiging van oude tradities, het niet waarschijnlijk is dat het de plaatselijke bevolking ontwikkeling of zelfs iets duurzaams zal gaan brengen. Ik heb teveel van toerisme gelezen en gezien om dit bericht als goed nieuws binnen te halen.

Zwakke plek
Aan de andere kant snap ik de positieve teneur van het artikel wel. De groei van de toerismesector is niet te stoppen. De wereld breekt open voor de reizende massa. Toerisme kan ontwikkeling brengen en intercultureel begrip stimuleren. Dus laten we proberen het zo goed mogelijk te doen. Volgens het artikel wordt in India op zo’n 124 locaties onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor toeristische plattelandsprojecten. UNDP is betrokken bij een proefproject op 36 plaatsen in India. Zij zullen waarschijnlijk 'community-based tourism' introduceren -- de interne tegenstrijd van dit plan negerend maar dat terzijde. Zo bekeken is het inderdaad een positief verhaal. Ik denk alleen dat een echt duurzame toerisme strategie zich niet alleen zou moeten richten op ontwikkeling van vakantiebestemmingen maar ook op onszelf: op de Westerse toerisme industrie en op de toerist.

De meeste verre reizigers die ik spreek weten niet hoe schadelijk toerisme kan zijn in kwetsbare ontwikkelingslanden. Ze menen onterecht dat toerisme daar ontwikkeling brengt. Wereldreizigers met twijfels vinden eenvoudig de weg naar een van de vele duurzame tour operators en worden gerust gesteld met die o zo goed in de markt liggende ecotoerisme taal. Je hoort bijvoorbeeld vaak Wij reizen met respect voor lokale mensen en natuur. Maar wat betekent dat, bezien tegen de achtergrond van het complexe krachtenspel achter het vakantieparadijs? Duurzaam toerisme is nog te vaak een hol begrip dat tour operators zonder veel kennis van de werkelijke problematiek goed kunnen verkopen aan reizigers die het ook allemaal niet precies weten.

Hier ligt volgens mij een zwakke plek. Een gebrek aan kennis. Want als toerisme ontwikkelaars, reisorganisatoren en reizigers niet goed weten wat er mis is, zal er ook niets veranderen. Uit holle marketingpraatjes die duurzaam klinken zonder dat te zijn, zoals in het besproken artikel over plattelandstoerisme, groeit geen duurzame strategie. Dus laten we ermee ophouden boerenland toerisme mooier voor te stellen dan het is, ook al wordt hiermee ons fijne vakantiegevoel voor even om zeep geholpen. Laten we in plaats daarvan het internationale krachtenspel achter plattelandstoerisme zichtbaar maken voor het groeiend aantal tour operators die duurzame reizen willen organiseren en voor de steeds groter wordende groep vakantiegangers die duurzaam willen reizen.

Het zou bijvoorbeeld goed zijn als de ontoegankelijke wetenschappelijke kennis over deze vorm van toerisme inzichtelijk gemaakt wordt voor de praktijk. Net als bij FairTrade en FairFood, zou deze kennis vertaald kunnen worden naar een heldere visie op, wat we dan met recht FairTourism mogen noemen. Pas dan zullen er als vanzelf leuke vakantie alternatieven groeien binnen die visie, die niet alleen duurzaam klinken maar die ook echt inspelen op de complexe problematiek. Ja, ik denk dat eerlijkheid en openheid, inzicht in het krachtenspel, en de ontwikkeling van integrale visies die betrokken partijen verbinden de weg banen voor werkelijk duurzame toerisme strategieen in een zich openende wereld.

Naar artikel Plattelandstoerisme wordt steeds populairder
op de website van MO* (*Mondiaal Nieuws)

bubbelloos

2010-11-05T21:40:00.008+01:00

'ik' ben op vakantie
'ik' bezoek 'jou'
'ik' heb 'jou' nog nooit gezien
'ik' ben rijk en ontwikkeld
'jij' bent arm en primitief
'ik' bezoek het dorp waar 'jij' woont
-- zielig hoor, dat 'jij' zo weinig hebt!
'jij' vraagt of 'ik' iets van je wil kopen
dat wordt na een tijdje behoorlijk irritant
dus ga 'ik' snel terug naar mijn hotel
wel interessant om te eens zien hoe 'jij' daar leeft
-- net als 'ik' dat soms zie op tv

Wacht even,
dit-voelt-niet-goed
ik wil geen vakantie vieren in een luchtbel
ik ga het anders doen
vanaf nu benadruk ik niet meer de verschillen tussen 'jou' en 'mij'
-- verschillen die ik zelf heb bedacht, aangezwengeld door verhalen van tv
vanaf nu probeer ik zonder vooroordeel naar je te kijken
en ga ik me ook niet 'meer ontwikkeld' voelen ofzo
want dat slaat natuurlijk nergens op!
beter ga ik op onze overeenkomsten letten
Kom, ik ga opnieuw naar het dorp..

Hallo! pfffffffff... veel beter dit.. bubbelloos reizen
~ en kijk, ik maak een grap over je verkooptruuk en we lachen allebei
~ aardige peer zeg

naar nu

2010-11-05T21:37:00.007+01:00

Het gebeurt gewoon al! Nieuwe media - innoveerbureau Mediamatic lanceert in december 2008 'Mediamatic travel, een reisbureau naar de Culturele Underground'. Hier twee citaten van de aankondiging

'Mediamatic helpt je om wereldwijd te reizen naar de kunst van nu. En we zorgen ervoor dat je lokaal contact maakt met de mensen die die kunst maken.'
'Het reisbureau (...) heeft een internationale website waar de lokale personen en groepen die je zult ontmoeten zich voorstellen. Alle kunstenaars en reizigers helpen deze website aan te vullen en actueel te houden. Zo werkt Mediamatic Travel niet alleen voor Nederlandse reizigers maar wordt het een globaal sensor–netwerk voor culturele vernieuwing.'

Wat een supergoed project!

Lees meer

'wij' en 'zij'

2010-11-05T21:30:00.004+01:00

globe

2010-11-05T21:28:00.003+01:00

nobody here

2010-11-05T21:20:00.004+01:00

wat een fijne site!
www.nobodyhere.com

bladmuziek

2010-11-05T21:19:00.003+01:00

'The great achievement of Western music, the emulation of writing through musical notation and uniform tuning systems, is also its greatest problem, since notations are systems of consistancy, uniformity, and metrics, and thus tend to freeze the essential dynamics, the prime raison d'etre, of music'

Celibidache, 1992

Altijd hetzelfde probleem met notaties. Het maakt alle leven dood.
En dan wordt vervolgens de notatie voor waar gehouden.
Neem bijvoorbeeld de reisgids..

verbeelding

2010-11-05T21:16:00.009+01:00

'Laten we er opnieuw van uit gaan dat culturen op zich niet bestaan, maar dat ze voortdurend worden gemaakt door en tussen mensen die via hun verbeelding de vele facetten van het samenleven vormgeven'

Rik Pinxten en Koen de Munter, De culturele eeuw, Uitgeverij Houtekiet, 2006, p. 139

hokjes

2010-11-05T21:08:00.005+01:00

nieuwe bril

2010-11-05T21:06:00.004+01:00

genetwerkte mensen
in de dynamische genetwerkte wereld

reizen naar

genetwerkte mensen
in de dynamische genetwerkte wereld

alles beweegt!

oude bril

2010-11-05T21:03:00.006+01:00

genetwerkte mensen
uit de dynamische genetwerkte wereld

reizen naar

geisoleerde mensen
in een onveranderlijke geisoleerde wereld

go before it's too late!

yeah

2010-11-05T21:01:00.003+01:00

meedoen

2010-11-05T00:34:00.003+01:00

Gangbaar cultuurtoerisme in ontwikkelingslanden draait om het bekijken (en fotograferen) van lokale culturele uitingen -- hetzij cultureel erfgoed, hetzij levende cultuur. En bij dat laatste gebeurt iets raars. Want op het moment dat toeristen een levende culturele bezienswaardigheid bezoeken (bijvoorbeeld een 'inheemse gemeenschap') dan gaat de toerist zelf ook deelnemen aan deze cultuur. De toerist is een veranderaar, een beinvloeder. Dat is onontkoombaar

Het gekke is nu dat deze deelname van de toerist verwaarloosbaar wordt geacht in de gangbare cultuurtoerismepraktijk. Voorbeeld: de inheemse gemeenschap wordt in de reisgids aangeprezen als 'ongerept en authentiek'. Wat niet vermeld wordt is dat er wekelijks busladingen vol toeristen langskomen, en het dorp niet in deze vorm had bestaan zonder de komst van toerisme. Het dorp wordt doodleuk verkocht als geisoleerd (statisch) cultureel product, onaangeraakt door toerisme, onaangeraakt door de tanden des tijds. Tot nu toe liggen dit soort toerismeproducten prima in de markt -- vele wereldreizigers geloven maar al te graag in het exotische sprookje van de ongerepte wereld. Gelukkig zijn er dingen aan het veranderen. Ik denk dat we het hier hebben over een toerisme-kinderziekte waar we later besmuikt om gaan lachen.

Een vergelijking
De verhouding tussen de ouderwetse cultuurtoerist en de levende culturele bezienswaardigheid die hij bezoekt, is misschien wel als die van de klassieke wetenschapper en zijn experiment: beide gaan ervan uit dat ze geen invloed hebben op de observaties. Alleen, toen de wetenschapper erachter kwam dat zijn aanwezigheid toch echt de proeven verstoort, wanneer het experiment interactieve fenomenen (dissipatieve, levende structuren) betreft, bouwde hij zijn op objectiviteit gebaseerde formules om naar op interactie gebaseerde formules. Stukje quantum wetenschap in notendop.

De vraag is: wat gaat de toerisme industrie doen nu we er niet meer omheen kunnen dat de invloed van toerisme op levende cultuur echt niet te verwaarlozen is? Holidaylab's idee: we herscheppen cultuurtoerisme rond de idee dat de toerist meedoet en we noemen het Creative Tourism. En de toerisme kinderziekte is genezen.

afbeelding: Saartjie Baartmans, een in de 19e eeuw naar Europa overgescheepte Khoikhoivrouw die levend tentoongesteld werd en die na haar dood op sterk water is gezet. In 2002 is ze teruggebracht naar Zuid Afrika, waar ze nu ligt begraven in haar geboortestreek

being

2010-11-04T19:47:00.006+01:00

'The growing synergy of tourism and culture has been one of the major themes in tourism development and marketing in recent years.' p. 1

'Until relatively recently, the tourism industry had apparently made relatively little use of creative approaches to development or engaged in real innovation (...). The majority of tourism products continued to be based on relatively static modes of consumption emphasizing traditional factors of production (such as sun, sea and sand). In recent years, however, signs of change have emerged as more attention has been paid to experience production and creativity as an element of both tourism consumption and production. In effect, there also seems to be a shift in the power relations in the tourism production system, with the role of the consumer changing from that of mere receiver of ready-made products into the co-producer of tourism experiences. In this new scenario, the consumer is able to exercise more creativity and consumption skills, which in turn forces the erstwhile producers to be more creative in (co-)producing tourism experiences.' p. 2

'Culture, seen as relatively static and generally anchored in the past, needed creativity to inject dynamism and release the potential of people and places.' p. 4

Greg Richards, Julie Wilson (eds.), Tourism, Creativity and Development, 2007, Routledge USA

multi-centered

2010-11-04T16:34:00.006+01:00

'What you call the periphery,
is actually my center.'

Zo merkte N'Gone Fall, architect, kunstcriticus en curator uit Senegal fijntjes op tijdens de 'Dag van de grenzeloze nieuwgierigheid' (31 maart 2008). Aldus reagerend op het debat over internationale samenwerking die dag.

Best lastig, die 'multi-centered world', voor ons Westerlingen, oud-centrum-van-de-wereld-bewoners.

drempels

2010-11-04T16:31:00.005+01:00

'Het (liminale praxis) verwijst naar die culturele handelingen waarbij intens over zogenaamde drempels heen geleefd (en nagedacht) wordt, en waarbij vanuit de gedeelde ervaring van beide (werelden) constructieve pistes van kritiek en combinatie worden verkend'

bron: Rik Pinxten en Koen de Munter, De Culturele Eeuw, p. 146

terugschrijven

2010-11-04T16:29:00.006+01:00

In het interview Wij willen de wereld laten zien hoe we onszelf zien, te lezen op website De Kracht van Cultuur, zegt de Keniaanse schrijver Binyavanga Wainaina:

"Je hebt nooit volledig in de hand hoe de rest van de wereld je ziet, maar ik denk dat je de wereld wel kunt laten zien hoe je jezelf wilt zien. En dat doet mijn generatie schrijvers. We hebben afgesproken dat we kijken wat er in Washington en New York over Kenia geschreven wordt. En als iets niet klopt, dan schrijven we terug. En dat werkt. Ze weten nu dat ze in de gaten worden gehouden."

Naar het interview

afrika

2010-11-04T14:43:00.004+01:00

How to write about Africa

'Always use the word ‘Africa' or ‘Darkness’ or ‘Safari’ in your title. Subtitles may include the words ‘Zanzibar’, ‘Masai’, ‘Zulu’, ‘Zambezi’, ‘Congo’, ‘Nile’, ‘Big’, ‘Sky, ‘Shadow’, ‘Drum’, ‘Sun’ or ‘Bygone’. Also useful are words such as ‘Guerrillas’, ‘Timeless’, ‘Primordial’ and ‘Tribal’. Note that ‘People’ means Africans who are not black, while ‘The People’ means black Africans. Never have a picture of a well-adjusted African on the cover of your book, or in it, unless that African has won the Nobel Prize. An AK-47, prominent ribs, naked breasts: use these. If you must include an African, make sure you get one in Masai or Zulu or Dogon dress.

In your text, treat Africa as if it were one country. It is hot and dusty with rolling grasslands and huge herds of animals and tall, thin people who are starving. (...)'

Lees verder in dit goeiegoeie essay van Binyavanga Wainaina, Keniaans schrijver en oprichter van Kwani. Kwani is een Keniaans literair tijdschrift dat tegenwicht biedt aan de bestaande beeldvorming over Kenia en de rest van Afrika.

link naar het essay
link naar Kwani

ansicht

2010-11-04T11:58:00.005+01:00

Een project naar mijn hart. Ik citeer van de website www.fairmail.info

'FairMail produceert fair trade wens- en ansichtkaarten in Peru. De fotos op FairMail kaarten zijn genomen door kansarme Peruaanse tieners. Op de achterkant van elke kaart zie je de naam, het gezicht en de leeftijd van de fotograaf. FairMail biedt deze jongeren fotografietraining, part-time werk, ziektekostenverzekering en begeleiding bij het maken van hun toekomstplan. De tieners krijgen 50% van de winst van de verkoop van hun eigen kaarten om hun huisvesting en onderwijs te financieren.

FairMail's 3 hoofddoelen zijn:
1) een mooi en nieuw product op de markt brengen: de FairMail kaart is een 100% Peruaans product dat een inkomen creëert voor Peruaanse kansarme tieners, printshops, transportbedrijven en andere Peruaanse leveranciers. De boodschap die we met FairMail uitdragen is: laat het land dat ons mooie plaatjes levert profiteren van de inkomsten die ermee verdiend worden! Dit is een nieuwe benadering omdat in het huidige aanbod van kaarten met ¨Derde Wereld¨ beelden alle foto´s gemaakt zijn door westerse professionals en de kaarten gedrukt zijn in (voornamelijk) de VS en Europa.
2) kansarme tieners de kans bieden om hun creativiteit (door fotografie) en zelfvertrouwen (...) te ontwikkelen (...).
3) mensen bewuster maken over fair trade, over locale schoonheid gebruiken om lokale inkomens te creëren en over hoe tieners naar de wereld kijken.'

Fairmail is onlangs ook begonnen met het organiseren van bijzondere fotografiereizen in samenwerking met stichting Commundo. Super. Zie deze link

erkenning

2010-11-04T11:54:00.005+01:00

Laatst is er een conferentie over Creative Tourism gehouden. Georganiseerd door niemand minder dan UNESCO.

Ging geloof ik vooral over toerisme in rijke steden. Maar je zult zien, het slaat straks vast over op toerismebeleid in ontwikkelingslanden. Het gaat de goede kant op.

naar de conferentie

vakantievee

2010-11-04T11:52:00.007+01:00

Dit grapje stond eind September 2008 in het 'carriere catern' van de Pers -- of was het de Metro? Hoe dan ook, groepstoerisme wordt op de hak genomen en tegelijkertijd weer niet. Geeft precies die dubbelheid weer die nu in de lucht hangt. Groepsreizen is 'not done' en 'lekker praktisch' tegelijk.

geen bamboe

2010-11-03T23:21:00.006+01:00

Een Afrikaan wil geen bamboe. De vooruitgang is betegeld. Tijdschrift IS haalt 'Het Echte Afrika' onderuit. Wat gebeurt dit vaak ineens!

IS (Internationale Samenwerking), oktober 2008, p. 23

change

2010-11-03T23:18:00.002+01:00

'To do things differently,
we need to perceive things differently'

John Thackara, In the Bubble, Designing in a complex world, 2005

end of pipe

2010-11-03T23:16:00.005+01:00

Ook al werkt Sawadee, de meest duurzame touroperator onder de groteren, samen met allerlei NGO's in een prijzenswaardige poging 'goede' projecten in haar reizen te lassen. Toch verkoopt het in essentie dezelfde vermeende ontdekkingsreizen als de onduurzame concurrent

Op de cover van de catalogus staan een Aziatische meneer die eruit ziet als een tovenaar, de mysterieuze Machu Picchu, uitgestrekte Afrikaanse savanne, een lachend Masai meisje met kettingen en zonder kleding. Kortom: niets nieuws onder de zon. Ook Sawadee lokt reizigers met stereotype beelden van de bestemmingen, die je doen geloven dat er nog een ongerepte wereld te ontdekken valt. Hun visie op reizen blijft achterhaald.

Ik heb waardering voor Sawadee. Dat voorop. Ze werken aan, en promoten daarbij ook duurzaam toerisme. Super. Maar er is nog een hoop te doen. In mijn ogen is de duurzaamheid van hun reizen te vergelijken met de duurzaamheid van mijn nieuwe eco-stofzuiger, een Siemens met besparende eco-knop. Het is geen structurele innovatie. Het is een innovatie op een onderdeel -- en of het in de praktijk werkt is nog maar de vraag. Het is de welbekende 'end-of-the-pipe' oplossing.

Cover van Sawadee catalogus 2008

ontdekken

2010-11-03T23:12:00.003+01:00

'De wereld ligt voor je open. Als moderne reiziger ontdek je net zo makkelijk het barre Antarctica als de tropische eilanden van de Stille Zuidzee. Treed in de voetsporen van Marco Polo, Columbus of Shackleton en ontdek verre continenten. Hadden deze pioniers in onze tijd geleefd dan waren zij wellicht ook met Djoser op reis gegaan. Het zou hen in ieder geval veel tijd, moeite en geld hebben bespaard.'

Geloof het of niet, maar dit zijn de woorden waarmee Herman van der Velde, directeur van touroperator Djoser, de catalogus van 2008 inleidt.

Afbeelding: cover van Djoser catalogus 2008

langnektoerisme

2010-11-02T21:30:00.003+01:00

Zember opgetuigd als toerisme attractie en als de moderne vrouw die zij eigenlijk is

Afgelopen zaterdag stond er een goed stuk in Volkskrant Reizen over een van Thailand's culturele topattracties: bergvrouwen met koperen ringen om hun nekken, doorgaans giraffenvrouwen of langnekken genoemd -- zie tekst hieronder. Fijn, zo'n publicatie die het complexe krachtenspel rond deze toeristische attractie blootlegt. Bewustwording is het halve werk

Een korte speuractie op internet bevestigde mijn vermoeden dat het Volkskrant verhaal gematigd kritisch is -- ze willen de toeristen niet wegjagen. Lees hier bijvoorbeeld een meer uitgesproken stuk over de ontsnapping van Zember (23) uit de human zoo van het langnekkendorp, dat eigenlijk een voor toeristen opgepimpt Birmees vluchtelingenkamp is. Ik citeer: “They [Thai authorities] don’t want us to leave because it will hurt tourism,” says Zember. “But I don’t want to be put on display anymore.” En ook: 'Few tourists are aware of the scandalous situation, Zember explains, because the women’s wages are docked if they discuss their plight. So they “smile and say nothing.”' En tenslotte: “People see us as aliens from another planet. They’re shocked [to realize] we’re normal human beings”

Deze vrouwen behoren tot het Karen-volk, vluchtelingen uit Birma. Voor achtergrondinfo over de Karen en de toestanden in Birma, is hier een docu te bekijken

En als je na het nuttigen van al deze informatie dit filmpje op YouTube bekijkt, dan krijg je pijn in je buik. Ik wel tenminste

fotopioniers

2010-11-02T21:26:00.008+01:00

Ben benieuwd naar de tentoonstelling 'Fotopioniers op Wereldreis' in het Teylers museum

'Aan de hand van acht reisbestemmingen treedt de tentoonstellings bezoeker in de voetsporen van de eerste reisfotografen uit de tweede helft van de negentiende eeuw. (...) Fotopioniers op wereldreis geeft een nog niet eerder getoond overzicht uit de tijd dat zowel verre reizen als fotografie nog avontuurlijke en omslachtige ondernemingen waren.'

naar Teylers museum

challenge

2010-11-02T21:23:00.002+01:00

'Yet, if it is to pose a real challenge to the status quo, tourism alternatives must be part of a wider debate as to how to construct an alternative 'new world order' in which people themselves, rather than outside interests, determine and control their lives.'

Pleuramon, P. (1994), The political economy of tourism, The Ecologist, vol 24, no 4, pp. 142-147

grassroots

2010-11-02T21:18:00.006+01:00

Antropologisch onderzoek naar toerisme in Afrika (1)

'(...) local communities should be empowered to determine what forms of tourism projects they want to be developed in their respective communities, and how the tourism costs and benefits are to be shared among different stakeholders. To achieve this, socio-political changes will require the decentralization of tourism authority and decision-making processes from the national level to democratically elected local and grassroots institutions and organizations, such as municipal councils, welfare societies and local cultural groups.'''

J. Akama, Efficacy of tourism as a tool for local community development, in: Culture and Community, Tourism studies in Eastern and Southern Africa, B. Wishitemi, A. Spenceley, H. Wels (eds.), Rozenberg 2007, p. 74

representation

2010-11-02T21:13:00.006+01:00

Antropologisch onderzoek naar toerisme in Afrika (2)

'(...) it is argued that the development of tourism, particularly the development of community-based tourism in Africa and other Third World countries will, in the long run, assist in the promotion of cross-cultural understanding and social harmony amongst local host communities and tourists (Richter 1994; Nash 1996; Harrison 2000). Tourism will, therefore, assist in minimising existing stereotypes and misrepresentations of indigenous cultures. (...)

However, tourism reseachers (Bachmann1988; Debbage 1990; Agarwal 1997) contend that in most instances, local communities in Third World countries, particularly in Africa, are not appropriately represented in the planning, design, development and management of their respective indigenous cultural and nature based resources for tourism. As a consequence, members of respective indigenous communities are usually not appropriately represented in the commodification process in which local cultural of nature based resources are transformed into tourism products to be presented and sold to tourists.

Thus, there are a number of critical issues as concerns the development of tourism in developing countries, which call into question the efficacy of tourism as a tool for socio-economic development. These issues include foreign domination and dependency, inequitable distribution and development, cultural and environmental degradation, and loss of control and cultural identity, as well as the over-arching role of the state in the control and management of tourism resources (Bachmann 1988; Sinclair 1990; Sindiga 2000; Akama 2004).''

J. Akama, Efficacy of tourism as a tool for local community development, in: Culture and Community, Tourism studies in Eastern and Southern Africa, B. Wishitemi, A. Spenceley, H. Wels (eds.), Rozenberg 2007, p. 64

paradox

2010-11-02T21:10:00.006+01:00

Antropologisch onderzoek naar toerisme in Afrika (3)

'An interesting paradox seems to emerge here: the tourism image of Africa is that of a 'pristine', 'pure', 'uncivilised', 'wild', 'close to nature' continent with all the pictorial associations and representations that come along with these words, like huts, water buckets on women's head, dirt roads, far and free horizons, lions, danger and so on. (...)

This is the image that sells and lures (Western) tourists to Africa; a definite and extreme otherness in comparison to Europe and 'the West'. Most achievements and inventions usually associated with modernity, like cars, televisions, mobile phones etc. certainly do not fit this particularly European image. That is not 'the real Africa'.

Therefore, if tourism would indeed bring economic growth and African people would start buying the types of consumer goods like the ones we mentioned above, this would 'spoil' the tourist image and with it probably the attraction for tourists to come to Africa.
(...) this 'tourism Africa' stands in the way of other forms of economic development (...).

Therefore, to suggest policy-wise that tourism should be promoted in order to achieve economic growth seems like shooting oneself in the foot on the long run. How to cope with this paradox in terms of policy and implementation?'

B. Wishitemi, A. Spenceley, H. Wels (eds.), Culture and Community, Tourism studies in Eastern and Southern Africa, Rozenberg 2007, p. 3

exploitation

2010-11-01T22:52:00.009+01:00

Afgelopen weekend zag ik tijdens een Tibetaans cultureel evenement een Chinees promotiefilmpje dat Golog (een Tibetaanse regio) presenteert als ongerepte toerismebestemming voor de gigantische, opkomende Chinese markt

Golog is een van de armste gebieden van China. Mensen, veelal nomaden, leven er als gevangenen onder het Chinese regime. Geen gezondheidszorg, geen school, geen recht op nomadenbestaan. De film werd gepresenteerd door de Golog Support Foundation, een stichting opgezet door een lama uit Golog, die nu in Luxemburg woont.

Maargoed, dan de film. Een Engels sprekende Chinese meneer begeleidt met machinerige stem de prachtige, zoete beelden van landschappen, mensen, ja zelfs tempels -- tenenkrommende hypocrisie als je beseft dat diezelfde Chinezen er alles kapot maken. En dan zegt hij dit: 'This beautiful land is ready to be exploited'.

Zo bot als deze Chinezen het brengen.. Toch is het vaak de naakte realiteit van traditionele toerismeontwikkeling in ontwikkelingslanden.

dit is het

2010-10-31T22:44:00.003+01:00

link naar interview met David Bohm

vernetting

2010-10-31T22:34:00.003+01:00

Het gebeurt veel nu. Machtige organisaties verdampen en worden open netwerken. Of.. ach, hoe moet ik het uitleggen. Ik ken de mooie termen niet. Maar denk bijvoorbeeld aan Flickr: iedereen kan nu foto's vinden, downloaden, gebruiken en in contact komen met de fotograaf. En iedere fotograaf, waar dan ook ter wereld, amateur of prof, kan zijn of haar foto op Flickr openbaar maken. Gewoon: 'photo sharing'. Geen tussenpartij. Geen moeilijk gedoe. Het einde der 'fotobureaus'

De reisindustrie gaat eenzelfde verandering tegemoet. Internetreizen, internet reislogs, die zijn er al. En het gaat door. De vernetting wordt steeds ingrijpender, systematischer. Touroperators zouden er goed aan doen een strategie te ontwikkelen die op deze onvermijdelijke verandering anticipeert. Anders verdwijnen ze straks. Ik weet eigenlijk niet of ze er nu al mee bezig zijn.

foto gevonden op Flickr, van Eliselovesprada

reizen zonder grenzen

2010-10-31T22:31:00.004+01:00

mind

2010-10-31T22:22:00.013+01:00

Round
Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousel thats turning
Running rings around the moon
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Like a tunnel that you follow
To a tunnel of its own
Down a hollow to a cavern
Where the sun has never shone
Like a door that keeps revolving
In a half-forgotten dream
Or the ripples from a pebble
Someone tosses in a stream
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Keys that jingle in your pocket
Words that jangle in your head
Why did summer go so quickly?
Was it something that you said?
Lovers walk along a shore
And leave their footprints in the sand
Is the sound of distant drumming
Just the fingers of your hand?
Pictures hanging in a hallway
And the fragment of a song
Half-remembered names and faces
But to whom do they belong?
When you knew that it was over
You were suddenly aware
That the autumn leaves were turning
To the colour of his hair

Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
As the images unwind
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

lyrics: Alan and Marilyn Bergman
music: Alain Legrand

reality trips

2010-10-31T22:20:00.004+01:00

Wat leuk. Educatieve reizen, al 20 jaar georganiseerd door Global Exchange. Global Exchange is een Amerikaanse mensenrechten organisatee die de invloed van de Amerikaanse buitenlandse economische politiek in de ontwikkelende wereld onderzoekt -- en daarbij ook reizen organiseert. Hier een voorbeeld van de Tanzania-reis.

'Explore Tanzania on this alternative, educational travel experience that will go beyond just the safari. Get to know the people of a nation that finds itself suddenly living somewhere between a traditional cultural existence and between the threat modern pressures of globalization pose. How are students receiving access to education and technology? Which are the Grassroots Organizations behind alternative development? Who are the people behind the local community groups and how are they comming together to support the development of children and women's rights? We will also visit Zanzibar, an island off the coast which was East Africa's slave trade center for over a thousand years, and explore how this historical reality has directly affected Tanzania'

2.0 vrees

2010-10-31T22:18:00.002+01:00

'Sinds 17 november 2009 is het mogelijk om vakantievideo’s te delen met andere reisliefhebbers. Reisorganisatie Shoestring, een dochteronderneming van Kuoni, heeft namelijk een videosite gelanceerd waar vakantievideo’s gedeeld kunnen worden. Kuoni lijkt de web 2.0 koudwatervrees als één van de eersten overwonnen te hebben en experimenteert erop los met de eigen INOUK reisblog, Mijn Koning Aap en nu dus ook Shoestring.tv Het uploaden van vakantievideo’s werkt zelfs nog eenvoudiger dan op YouTube. Mochten de vakantievideo’s al op YouTube ondergebracht zijn, dan is het nog eenvoudiger om deze video’s te kopiëren door alleen de YouTube-url in te voeren. Nu is het wachten tot het volgende web 2.0-initiatief vanuit de reisbranche volgt.'

Tekst: Niels Broekzitter

couchsurfing

2010-10-31T22:12:00.000+01:00

'CouchSurfing is a worldwide network for making connections between travelers and the local communities they visit'

www.couchsurfing.com

tribe wanted

2010-10-31T22:05:00.002+01:00

'Our mission is to build and sustain cross-cultural communities in beautiful places that benefit locals and visiting members; inspiring positive change within and far beyond the village.'

www.tribewanted.com

beyond paradise

2010-10-31T22:00:00.002+01:00

Potdikkie, die heb ik gemist. De tentoonstelling Beyond Paradise in het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam.

'Deze interdisciplinaire tentoonstelling toont kunstenaars wier werk de relatie tussen visuele cultuur en weergave van culturen ter discussie stelt en aandacht besteedt aan de culturele en sociale veranderingen in de huidige samenleving onder de invloed van de toeristenindustrie.

Door zich de massaproductie van toeristische afbeeldingen eigen te maken stellen de kunstenaars onze waarneming van beelden aan de kaak evenals de verwachtingen die door de media en de consumptiemaatschappij worden gecreeerd.'

tekst: Filosofie Magazine

mensen ten toon

2010-10-31T13:12:00.006+01:00

Weer een leuke tentoonstelling in het Teylers Museum. Ik citeer uit de Volkskrant van zaterdag 17 januari 2009

'Het tentoonstellen van exotische mensen ontwikkelde zich rond de de vorige eeuwwisseling tot een evenement voor een groot, blank publiek. Het was amusement en wetenschap tegelijk. En het superioriteitsgevoel werd er stevig door gevoed.'

De manier waarop wij denken over toerisme naar verre volkeren (en het vormgeven) drijft op deze koloniale erfenis. Onhoudbaar gedachtengoed in deze tijd.

Teylers museum

ict boom

2010-10-31T12:58:00.002+01:00

'Vrijdag 16 januari vond in Pakhuis de Zwijger de zesde editie van Fill the Gap plaats, het jaarlijkse netwerkevent voor kenners en geïnteresseerden op het gebied van ICT en ontwikkelingssamenwerking. De ruim 250 aanwezigen bogen zich over de vraag; hoe kunnen Azië en Afrika duurzaam profiteren van de ICT-boom? Duidelijk werd dat hoewel de ICT-sector in Afrika nog in haar kinderschoenen staat, er een enorme potentie schuilgaat in het verbonden zijn. Met elkaar, het continent en de wereld'

Tekst: OneWorld, Marlies Pilon

Beeld: Afrikaanse web 2.0 sites

geamuseerd lachje

2010-10-30T22:42:00.010+02:00

De uit Tsjaad afkomstige schrijver Koulsy Lamko geeft zijn persoonlijke impressie van de tentoonstelling 'De exotische mens: andere culturen als amusement' die begin 2009 plaatsvond in het Teylers Museum in Den Haag. Een paar citaten.

'De tentoonstelling, die vanuit een formele, postmoderne gezichtshoek affiches, foto's, maskers, voorwerpen afkomstig uit de koloniën, beeldhouwkunst, documentaires, boeken en dergelijke bijeenbrengt, roert op gedurfde wijze de perceptie van de Ander weer aan zoals deze door de eeuwen heen in Europa werd uitgedragen.

(...) een samenraapsel dat de clichés aan de oppervlakte brengt die ten grondslag liggen aan racisme, slavernij, kolonisatie en apartheid. Kort gezegd: de Ander is anders en dus een dier, of niet veel meer dan een dier; hij wordt afgebeeld in zijn natuurlijke toestand, als lelijk, raar, grappig, woest, gewelddadig, redeloos, kannibalistisch, kortom exotisch!

Waartoe dient een zo gewaagde tentoonstelling over dit gevoelige onderwerp? Het antwoord op deze vraag is gecompliceerd. (...), als zij [de tentoonstelling, ~y] erin slaagt vragen te stellen bij de stompzinnigheid van de pseudowetenschappelijke benaderingswijze van het typeren en hiërarchisch indelen naar ras, als zij bij de bezoeker in plaats van een geamuseerd glimlachje (tenzij dit voorkomt uit een zeldzaam vermogen tot zelfironie) afkeer opwekt, zou dat geruststellend zijn.

Maar als de tentoonstelling de bezoeker in zijn stereotypen sterkt in plaats van dat deze wordt gevoeld als een snijdende aanklacht, zou dat verschrikkelijk zijn. Vermaak is niet verboden, niettemin vraagt de meerduidigheid van het beeld om grote omzichtigheid bij de presentatie van de objecten (denk aan: eenzijdige zienswijze, legenden zonder glans, ongelijksoortigheid). Dit geldt in het bijzonder voor een moeilijke kwestie als deze, waarin de denkbeelden zijn vastgeroest, als rechtvaardiging voor de gepleegde gruweldaden. De koloniale tijd ligt nog niet zo ver achter ons.

(...) Het gevaar blijft dat men vervalt in een glijdende schaal: "you become a scientific profile, a negroid type, an anthropological debate, a photographic subject".'

Koulsy Lamko over de exotische mens, citaten uit artikel op 'Kracht van Cultuur'
Beeld: Circusaffiche uit 1894, was te zien op de tentoonstelling

keniaan koopt dorp

2010-10-30T22:36:00.009+02:00

'De bekende Tanzaniaanse zanger Alois Mushi gaat een dorp in Nederland sponsoren. Zo
werd onlangs bekendgemaakt in het bekende Tanzaniaanse tv-programma De wereld graait door. Samen met diverse hulporganisaties gaat hij de inwoners van een dorp in Oost-Groningen 5 euro per dag geven. Dit alles om het dorp binnen één jaar op een hoger plan te trekken.

‘En tegelijkertijd vraag ik met dit project aandacht voor de millenniumdoelen. Het is toch te gek voor woorden dat in een ontwikkeld land als Nederland de mensen in Oost-Groningen al jaren werkloos zijn en moeten rondkomen van een uitkering of, erger nog, de bijstand’, aldus een enthousiaste en betrokken Mushi. Op de vraag hoe hij op het idee kwam: ‘In het blad onzeWereld las ik over het project van de Nederlandse omroep BNN die, samen met Oxfam Novib, op eenzelfde wijze een dorp in Ghana gaat helpen. Ik wil de wereld laten zien dat Oost-Groningen geen verloren regio is, wat veel mensen toch nog steeds denken.’ Hij begint te lachen bij de vraag of het geld wel goed terecht zal komen. ‘Dat is een wat somber beeld. Ik wil echt met de lokale mensen daar in gesprek om te zorgen dat ze de 5 euro per dag goed besteden.’ En of hij wel beschikt over de juiste kennis over de regio? Hij kijkt me wat meewarig aan. ‘Mijn zus werkt in Londen en één van mijn zwagers in Finland. Bovendien heb ik al met diverse Nederlanders gesproken die hier in Tanzania werken en ik heb een bezoek gebracht aan de Nederlandse ambassade. Aardige mensen trouwens! En zelf heb ik al diverse landen bezocht tijdens mijn optredens. Dus ik heb inmiddels voldoende kennis in huis om daar een zinvolle bijdrage te kunnen leveren.

Fictie of werkelijkheid? Beste Oxfam Novib en BNN, alstublieft trek uw onzalige plan in. Om, anno 2007, te denken op deze wijze een bijdrage te kunnen leveren aan bewustzijn en, erger nog, om te denken binnen een jaar een dorp in Ghana op ‘een hoger plan te trekken’, getuigt van een nieuw soort koloniaal denken dat mijns inziens volstrekt ongepast is. We kunnen toch wel iets beters verzinnen, of tellen ook hier weer de kijkcijfers?'

Harro Boekhold, eigenaar en oprichter van Contour Projects

verandering

2010-10-30T22:23:00.008+02:00

'Wat ik hier voorstel is dat de manier waarop de mens gewoonlijk denkt over de totaliteit, dat wil zeggen zijn algemene wereldbeeld, cruciaal is voor de totale ordening van de menselijke geest zelf.

Wanneer de mens de totaliteit beziet als samengesteld uit onafhankelijke fragmenten, zal dat de manier zijn waarop zijn geest werkt, maar wanneer hij alles samenhangend en harmonieus kan omvatten in één overkoepelend geheel dat ongedeeld, ongebroken en zonder grenzen is (want iedere grens is een afscheiding of breuk), zal de geest geneigd zijn zich op soortgelijke wijze te bewegen en hieruit zal een passende actie binnen het geheel voortvloeien'

David Bohm, Wholeness and the Implicate Order (London: Ark 1988), xi

'Een verandering in betekenis is noodzakelijk om deze wereld zowel politiek als economisch en sociaal te veranderen. Maar die verandering moet beginnen bij het individu; het moet voor hém veranderen (...) wanneer betekenis een essentieel deel van de realiteit is geworden en wanneer men de samenleving, het individu en zijn relaties in een ander licht ziet, heeft zich een fundamentele verandering voltrokken'

David Bohm, Unfolding Meaning (Mickleton: Foundation house 1985), p. 107

oneness

2010-10-30T22:19:00.006+02:00

Ambitieus en complex terwijl simpel en inspirerend: Global Oneness Project

'The Global Oneness Project is exploring how the radically simple notion of interconnectedness can be lived in our increasingly complex world. Since 2006, we've been traveling the globe gathering stories from creative and courageous people who base their lives and work on the understanding that we bear great responsibility for each other and our shared world.'

lokale reporters

2010-10-30T22:17:00.007+02:00

Leden van de Maasaï in Kenia hebben digitale camera's van de Verenigde Naties gekregen om hun dagelijks leven voor het nageslacht vast te leggen. Het videoproject is een pilot van een programma ter behoud van het intellectueel eigendom van inheemse volkeren. Lees meer op OneWorld

Het uitdelen van camera's lijkt een trend. De Nederlandse Oegandees Ssuuna Golooba heeft in zijn thuisland straatkinderen die nog nooit een camera in hun hand hebben gehad hun eigen leefwereld laten documenteren. Dit leverde confronterende en aandoenlijke foto's op. Deze foto's zijn te zien bij Afrika Nieuws.

natuurcultuur

2010-10-30T21:56:00.003+02:00

Papilio Nike-Ulysses door Koert van Mensvoort - Next Nature
'A glowing green logo drawn by scientists on the wing of a genetically altered butterfly could herald the day that the insects are adorned with adverts and slogans.'

next nature

2010-10-30T21:50:00.002+02:00

Onderste plaatje komt van Next Nature

'Brian Kane proposes to fund the re-foresting of clearcut areas, with Greenvertising.'

fantasie

2010-10-30T21:12:00.011+02:00

'Het betreden van een wereld zonder het houvast van decors en beschrijvingen, die direct de hand naar het innerlijk reikt. Een gedicht is altijd omringd door stilte.'

Pianiste Marietta Petkova over gedichten

'Kennelijk was het voor zowel Schumann als Chopin geen verleidelijk motief zich te binden aan een concreet beeld, stemming of tastbare associatie. In tegenstelling tot Liszt en Berlioz lieten Robert en Frederic het drangmatige van het taalschilderspalet los.'

Pianiste Marietta Petkova over 'de fantasie' als muziekvorm
Citaten uit het boekje bij de CD Ardamente van Marietta Petkova met daarop fantasieën van Schumann en Chopin

chopin

2010-10-30T20:54:00.005+02:00

'Als hij improviseerde kwam alles vanzelf, het was een wonder. De ideeen kwamen hem aangewaaid, hij hoefde er niet naar te zoeken of er van te voren over na te denken. Het kwam als het ware allemaal uit de piano: ogenblikkelijk, volmaakt en prachtig. Of de muziek speelde door zijn hoofd tijdens een wandeling; hij ging dan daarna zo gauw mogelijk naar de piano om de muziek aan zichzelf te laten horen.

Maar dan begon het meest pijnlijke werk waarvan ik ooit getuige ben geweest: het was een aaneenschakeling van pogingen, twijfels, ongeduld. Hij sloot zich op in zijn kamer, dagenlang, en liep daar in zichzelf te praten en te ijsberen. Hij brak zijn pennen in stukken, schreef een bepaalde maat telkens opnieuw op, om hem daarna weer door te strepen, tot honderd maal toe. De volgende dag begon hij dan weer opnieuw, met de moed der wanhoop. Hij werkte soms wel zes weken aan een bladzijde, herschrijvend en verbeterend. Wat hij uiteindelijk uit de pen kreeg was het stuk zoals hij het aanvankelijk had ontworpen.'

Woorden van Chopin's geliefde en schrijfster George Sand

Citaat gevonden in boekje bij de CD Ardamente van pianiste Marietta Petkova

mogelijkheidszin

2010-10-30T15:56:00.004+02:00

Net als in 1995, open ik met een citaat uit 'De man zonder eigenschappen' van Robert Musil. Ik weet niet of ik het helemaal snap. Maar het raakt me nog altijd.

'Als je goed door open deuren wilt komen, moet je rekening houden met het feit dat ze vaste posten hebben: dit principe, waarnaar de oude professor altijd had geleefd, is eenvoudig een eis van de werkelijkheidszin. Maar als werkelijkheidszin bestaat, en niemand zal eraan twijfelen dat deze bestaansrecht heeft, dan moet er ook iets bestaan dat je mogelijkheidszin kunt noemen.

Wie dit bezit zegt bijvoorbeeld niet: hier is dit of dat gebeurd, zal gebeuren, moet gebeuren; maar hij bedenkt: hier zou, moest, of had iets kunnen gebeuren, en als je hem dan van het een of ander uitlegt dat het is zoals het is, dan denkt hij: ach, het zou waarschijnlijk ook anders kunnen zijn. Aldus zou de mogelijkheidszin welhaast te definiëren zijn als het vermogen om alles te denken wat evengoed zou kunnen zijn, en om aan wat is geen grotere betekenis te hechten dan aan wat niet is. Men ziet dat de gevolgen van een dergelijke creatieve aanleg opmerkelijk kunnen zijn, en betreurenswaardig genoeg laten ze niet zelden als verkeerd voorkomen wat de mensen bewonderen en wat ze verbieden als toegestaan, of ook wel beide als niet ter zake doend. Zulke mogelijkheidsmensen leven, zegt men, in een fijner spinsel, in een spinsel van neven verbeelding, dromerijen en conjunctieven; bij kinderen die deze neiging vertonen bant men deze met alle macht uit en tegen hen zegt men dat zulke mensen fantasten, dromers, zwakkelingen en betweters of muggezifters zijn.

Als men hen wil prijzen noemt men deze dwazen ook wel idealisten, maar daarmee omvat men kennelijk alleen hun zwakke variëteit, die de werkelijkheid niet kan begrijpen of haar kleinzerig uit de weg gaat, bij wie dus het ontbreken van werkelijkheidszin werkelijk een begrip betekent. Het mogelijke omvat evenwel niet alleen de dromen van zenuwzwakke personen maar ook de nog niet gewekte intenties van God. Een mogelijke ervaring of een mogelijke waarheid is niet gelijk aan een werkelijke ervaring of een werkelijke waarheid minus de waarde van hun werkelijk-zijn, doch ze hebben, tenminste in de ogen van hun aanhangers, iets zeer goddelijks in zich, een vuur, een opwaartse vlucht, een wil om te bouwen en een bewust utopisme dat de werkelijkheid niet schuwt maar juist als een opdracht en een ontwerp behandelt. Tenslotte is de wereld helemaal niet oud en had blijkbaar nog nooit in zulke gezende omstandigheden verkeerd. Als men nu op een makkelijke manier de mensen met werkelijkheidszin en die met mogelijkheidszin van elkaar wil onderscheiden, dan hoeft men alleen maar aan een bepaalde som gelds te denken. Alles wat bijvoorbeeld een bedrag van duizend mark aan mogelijkheden bevat, bevat het zonder twijfel, of men het bezit of niet; het feit dat mijnheer Ik of mijnheer Jij het bezit voegt daar evenmin iets aan toe als aan een roos of een vrouw. Maar een dwaas stopt het in een kous, zeggen de werkelijkheidsmensen, en een verstandig iemand doet er iets mee; zelfs aan de schoonheid van een vrouw wordt ontegenzeglijk iets toegevoegd of afgedaan door degene die haar bezit. Het is de werkelijkheid die de mogelijkheden wekt, en niets zou zo verkeerd zijn als dat te ontkennen. Toch zullen het in de totaliteit of gemiddeld altijd dezelfde mogelijkheden blijven, die zich net zo lang herhalen tot er een mens komt voor wie iets werkelijks niets meer betekent dan iets gedachts. Hij is het die de nieuwe mogelijkheden pas hun zin en hun bestemming geeft, en hij wekt ze.

Zo’n man is echter beslist niet een eenduidige aangelegenheid. Omdat zijn ideeën, voor zover het geen loze hersenspinsels zijn, niets dan nog niet geboren werkelijkheden zijn, heeft natuurlijk ook hij werkelijkheidszin, maar het is een zin voor de mogelijke werkelijkheid, en die bereikt zijn doel veel langzamer dan de zin voor hun werkelijke mogelijkheden die de meeste mensen eigen is. Hij wil als het ware het bos, en de ander wil de bomen; en bos, dat is iets dat moeilijk onder woorden te brengen is, terwijl bomen daarentegen zo- en zoveel kubieke meter hout van een bepaalde kwaliteit vertegenwoordigen. Of misschien kan men het beter anders stellen en zeggen dat de man met gewone werkelijkheidszin op een vis lijkt die naar de haak hapt en de lijn niet ziet, terwijl de man met die werkelijkheidszin die je ook mogelijkheidszin kunt noemen, een lijn door het water trekt en er geen notie van heeft of er aas aan zit. Een buitengewone onverschilligheid jegens het naar het aas happende leven staat bij hem tegenover het gevaar dat hij volstrekt zonderlinge dingen doet. Een onpraktisch man - en dat lijkt hij niet alleen maar dat is hij ook - blijft onbetrouwbaar en onberekenbaar en de omgang met mensen. Hij zal handelingen verrichten die voor hem iets anders betekenen dan voor anderen, maar hij stelt zichzelf steeds gerust over alles zolang het maar in een buitengewoon idee valt samen te vatten. En bovendien staat hij tegenwoordig heel ver af van een consequente houding. Het zou bijvoorbeeld heel goed kunnen dat een misdaad waarvan iemand de dupe is, hem alleen maar als een maatschappelijk feilen voorkomt, waar niet de misdadiger de schuld van draagt maar de inrichting van de samenleving. Daarentegen is het nog maar de vraag of hij een oorvijg die hij zelf ontvang zal opvatten als een belediging van de kant van de maatschappij of als iets dat tenminste even onpersoonlijk is als de beet van een hond; waarschijnlijk zal hij in dat geval eerst de oorvijg vergelden en vervolgens vinden dat hij dat niet had moeten doen. En vooral als men een geliefde van hem afpakt zal hij de werkelijkheid van dit incident voorlopig nog niet helemaal kunnen negeren en zich met een verrassend, nieuw gevoel schadeloos kunnen stellen. Deze ontwikkeling is momenteel nog aan de gang en betekent voor een mens zowel een zwakte als een kracht.

En omdat het bezit van eigenschappen een zeker plezier in hun werkelijkheid vooronderstelt, vergunt dat ons een blik op hoe het iemand die ook tegenover zichzelf geen werkelijkheidszin kan opbrengen, onverwachts kan overkomen dat hij zichzelf op een goede dag als een man zonder eigenschappen ziet.'

Robert Musil, Der Mann ohne Eigenschaften

Vertaald uit het Duits door Ingeborg Lesener

Uitgave verzorgd door Meulenhoff Amsterdam